Drijfveren en Individuele Behoeften
- Verschillende motieven: Mensen doen om uiteenlopende redenen aan sport: de beste willen worden, zich onderscheiden, gezond in beweging zijn of sociale contacten opdoen met gelijkgestemden.
- De valkuil voor leiders: Veel trainers nemen ten onrechte aan dat hun pupillen precies dezelfde motieven en behoeften hebben als zijzelf[1]. Een goede leider houdt juist rekening met de individuele eigenschappen van elke sporter.
- Psychische energie: Motivatie is gekoppeld aan psychische energie. Wie zich ‘opgeladen’ voelt, is veel gemakkelijker ’tot ontbranding’ te brengen.
- Gevoeligheid voor motivatie: Gewoonte-, techniek- en tactiektrainingen zijn veel sterker afhankelijk van motivatie dan pure conditie- of krachttrainingen.
Gebrek aan Motivatie als Milieu symptoom
- “Neem de temperatuur op”: Gebrek aan motivatie is bijna nooit een op zichzelf staand probleem, maar een symptoom dat er iets mis is in de omgeving (verkeerde trainingsmethodiek, conflicten of slechte sociale contacten).
- Kunstmatige motivatie werkt niet: Het is zinloos om sporters kunstmatig motivatie op te dringen. In plaats daarvan moet de trainer de omgeving analyseren en in overleg met de sporters de achterliggende oorzaken en conflicten aanpakken.
- Geen ‘eenheidsworst’ of ‘gelijke monniken’:
- Sporters behandelen als ‘gelijke monniken’ zonder oog voor individuele omstandigheden (zoals privéproblemen) leidt tot weerstand en motivatieverlies[.
- Geen twee mensen zijn gelijk; wat de één makkelijk afgaat, kost de ander harde training.
- De katalysator van een slecht humeur: Klaagzangen en een slechte sfeer kunnen als een katalysator werken die kleine, onuitgesproken irritaties uitvergroot tot grote conflicten en verdeeldheid
Vuistregels voor het Scheppen van Motivatie
Om een motiverend en positief clubklimaat te bouwen, formuleert Railo de volgende kernregels:
- Vertrouwen als basis: Zorg voor openheid, eerlijkheid en een onvermoeid streven naar rechtvaardigheid jegens alle clubleden.
- Scheep saamhorigheid: Vrijblijvendheid beëindigen door sporters medeverantwoordelijk te maken voor het team en het klimaat.
- Zorg voor variatie: Voorkom monotonie en ‘exercitie’ door nieuwe trainingsvormen, andere locaties, spellen of muziek in te zetten (vooral bij zware kracht- of conditietrainingen.
- Inspraak en planning: Betrek sporters bij het opstellen van het trainings- en wedstrijdprogramma, zodat ze het gevoel hebben dat ze meebeslissen en erbij horen.
- Ieder lid is volwaardig: Behandel elke sporter als een zelfstandig, volwaardig lid wiens mening even zwaar weegt.
- Onderlinge steun stimuleren: Leer sporters dat het vanzelfsprekend is om teamgenoten te helpen en aan te moedigen, in plaats van alleen voor eigen belang te gaan.
- Bespreekbaarheid: Zorg dat alle onderwerpen, met name psychische en sociale vragen, openlijk besproken kunnen worden
Belangrijke Inzichten en Geheugensteuntjes
- Zaai vertrouwen – oogst verantwoordelijkheid: Saamhorigheid vormt het fundament van het team.
- Oorzaak van motivatiegebrek: Een gebrek aan motivatie vloeit dikwijls voort uit te grote nervositeit, faalangst of een verdedigende vluchtreactie.
- Koppeling met veiligheid: Motivatie is nauw verbonden met een gevoel van veiligheid, vreugde en een goed humeur.
Mentale Oefeningen voor Motivatie
Om jezelf mentaal op te laden en een positieve, gemotiveerde instelling te versterken, worden de volgende herhaalbare affirmaties gebruikt:
- *”Ik verheug me op de wedstrijd”
- *”Het zal leuk zijn om A en B te ontmoeten”
- *”Ik ben verzot op wedstrijden”
- *”Ik durf te verliezen – en ik durf te winnen”
- *”Ik speel uit vrije wil”
- *”Ik ben offensief ingesteld”
- *”Ik ben in een goed humeur”
- *”Ik hou van sterke tegenstand”
- *”Ik voel me zeker, vrij en opgewekt”
- *”Ik voel me fit, ontspannen en opgewekt”
- “Ik voel me ontspannen en in topkonditie”