Maurice Daly, de leraar (deel 4)

Dhr. Thatcher, in “Billiards Old and New” (“Biljart Oud en Nieuw”), schrijft aan Benjamin Garno, een bekend schrijver over biljarten uit vroeger tijden, de suggestie toe van de ononderbroken lijn rond de hele tafel, waarbij hij deze termde als een “balk”-lijn (kaderlijn). Heiser stelde voor dat de lijnen kruisten en de kaderlijn, zoals wij die kennen, had haar eerste openbare toernooi in 1883 op 8 inch. Vignaux’ gemiddelde van 44 5/6 in 3.000 punten het jaar daarop zorgde ervoor dat de lijnen werden verplaatst naar de 12-inch positie, en dit werd kortstondig geprobeerd in 1885. De 14-inch lijn werd dat jaar populair, en de uitbreiding naar de 18-inch positie werd vanwege de toegenomen vaardigheid van de spelers pas nodig gevonden in de jaren negentig.

In 1893 werden de volledige mogelijkheden van het “anker” voor het eerst begrepen en gedemonstreerd door Jacob Schaefer, net zoals hij een pionier was geweest met de band. Groot was hij inderdaad, en velen beschouwen hem als de grootste speler aller tijden, de meester van de besten van vandaag.

Hier dient te worden opgemerkt dat Frank C. Ives geen standaard serie heeft uitgevonden. Die waren al ontdekt toen hij ten tonele verscheen. Maar hij beheerste ze allemaal. Voor hem was biljarten uitdrukkelijk een intellectueel probleem; voor Schaefer was het spel een middel voor de uitingen van geïnspireerde genie.

De series op het “anker” door deze twee, de enige spelers die het ooit echt hebben beheerst, leidden tot de invoering van het “vak” op de raakpunten van de kaderlijnen om dit te beperken. Charles Parker uit Chicago stelde dit voor, en “Parkers vak” (Parker’s box) samen met de ankerpositie worden getoond op Plaat Nr. 3. Dezelfde plaat toont ook de 18-inch kaderlijnen.

Het geheim van het “anker”-spel is om zachtjes te kettsen (caramboleren) vanaf de eerste bal, waarbij de tweede bal slechts heel licht geschampt wordt (“grazing the glisten“) zonder deze van zijn plek te bewegen, om vervolgens terug te spelen naar de oorspronkelijke positie, waarbij de eerste bal weer licht geschampt wordt en zachtjes op te kettsen vanaf de tweede bal, waardoor deze nog steeds tegen de band blijft liggen. Dit proces wordt vervolgens herhaald.

Series bij de ankerserie.—Schaefer maakte in een wedstrijd in november 1893 in New York een serie van 343 bij het anker tegen Ives, en Ives antwoordde Schaefer de volgende avond met 456 bij dezelfde ankerserie. In december, eveneens in New York, scoorde Schaefer 566 bij het anker tegen Ives.

In januari 1894 maakte Ives tijdens een toernooi een serie van 487. Parkers vak (Parker’s box) volgde daarna. Toch is er geen reden waarom amateurs het anker niet zouden oefenen.

Tegenwoordig is de standaardbeproeving voor amateurs de 18-inch kaderlijn, waarbij de ballen niet later dan bij de tweede stoot uit het kader moeten worden gespeeld (18.2), en de hoogste professionele beproeving is het 18.1 spel.

Nut van het oefenen van de bandserie.—In deze verhandeling legt de heer Daly in woord en diagram (iets wat nog niet eerder in druk is gedaan) de bandserie (rail-nurse) tot in alle details uit. De bandserie is de basis-serie, en de principes ervan zijn van toepassing op elke andere vorm van fijnzinnige balbeheersing van dichtbij. Het moet worden bestudeerd ten behoeve van het algemene spel, want op de beheersing ervan is de vaardigheid bij alle andere series gebaseerd. Geen enkele oefening voor de biljarter draagt meer bij aan de ontwikkeling van een fabelachtige touch, een onbewust gevoel voor stootkracht, en de hoeveelheid en het type “effect” (English) dat nodig is bij alle fijnzinnige behandelingen. Geen enkele andere oefening zal zo zeker de stoot herstellen die verloren is gegaan door overmatig driebanden-spel. Het is van de hoogste waarde als manuele training voor ander bal-tot-bal biljart.

De volmaakte violist oefent urenlang op de “strijktechniek” uur. De pianist werkt aan zijn “toonladders”, op andere uren aan zijn “vingerzetting”. En zo zou ook de biljarter, om zijn spel meester te worden, aandacht moeten besteden aan de grondbeginselen.

In dit werk stond Frank Ives op een eenzame hoogte. Als, zoals iemand eens zei, “Genie het vermogen is tot hard werken,” dan bezat Ives genie. Hij besteedde bijvoorbeeld vier tot zes uur per dag aan het “anker” (anchor) of de “stoot” (chuck), waarbij hij op verschillende manieren probeerde om deze gangbare posities te verkrijgen vanuit uiteenlopende uitgangsposities. Andere uren besteedde hij aan eenbandstoten, aan massé-stoten, of aan fijnzinnige balbeheersing om “door” de ballen te spelen.

In 1893, voorafgaand aan zijn beroemde wedstrijd tegen John Roberts uit Londen, een van de werkelijk grote biljarters ter wereld, oefende Ives gemiddeld vier uur per dag op een grote Engelse biljarttafel (6 bij 12 voet) met de kleine ballen, waarbij hij het anker en de bandseries verfijnde met dit materiaal. Het was zijn grote serie van 2.540 in een positie nabij een van de hoekpockets — vergelijkbaar met de ankerserie — die hem in staat stelde de grote Roberts te verslaan in het Engelse spel, en duizenden dollars te winnen voor zichzelf en vele vrienden. Hij maakte de serie bij het anker, maar hij moest de bandserie gebruiken om de ballen op de plek te krijgen waar ze ‘geankerd’ raakten.

Roberts en de bandserie.—Roberts was voor Engeland wat Maurice Vignaux was voor Frankrijk, en wat Schaefer en Ives waren voor Amerika. Maar hij kende de bandserie (rail-nurse) niet. Nadat hij deze later onder leiding van Ives onder de knie kreeg, verdubbelde en verdriedubbelde hij zijn eerdere records.

In geduldig oefenen overtrof Ives zelfs Slosson, “De Student”. Geen enkele andere grote speler besteedde zoveel tijd aan de details, tenzij we misschien het werk van George Sutton aan de “lijn”-serie (line-nurse) uitzonderen, waarin hij op zijn beste dagen iedereen de baas was.