In de jaren zestig begon het spel zoals het door de experts werd gespeeld te snel te worden en brak er een tijdperk van beperkingen aan. Eerst werden de twee zijpockets afgeschaft. Daarna alle pockets. In de vroege jaren zeventig verving het drieballenspel het vierballenspel als de professionele beproeving.


Geboorte van de “bandserie”.—Autoriteiten verschillen van mening over de precieze details van het ontstaan van de “bandserie” (rail-nurse). John A. Thatcher beweert in “Billiards Old and New” dat een serie gespeeld door Rudolphé als de kiem van het idee kan worden beschouwd. Maurice Daly geeft de eer eerder aan een serie gespeeld door Joseph Dion. Rudolphé maakte, wanneer de ballen “vast” dicht bij elkaar tegen de band lagen, zoals getoond in Plaat Nr. 1, vaak een flinke serie, zeg van een dozijn punten tot twintig, alvorens ze uit elkaar te spelen.
Dions werkwijze was anders, in die zin dat hij begon met één bal iets van de band af, vergelijkbaar met het “anker” zoals wij dat kennen. Hij speelde een carambole over het vlak van de ballen heen, en bij het terugkeren voor een volgende carambole werkte hij de ballen terug naar of dicht bij de oorspronkelijke positie. Dit staat eveneens afgebeeld op Plaat Nr. 1.
Sexton en de “bandserie”.—Maar er moet worden opgemerkt dat beide plannen gericht waren op het vasthouden van de ballen op één plek of daar vlakbij. Het was een stilstaande serie (stationary nurse), geen lopende serie (running nurse). William Sexton kreeg volgens de heer Daly (anderen zeggen Jacob Schaefer, hoewel het waarschijnlijk is dat beide mannen het rond dezelfde tijd hebben uitgewerkt) het idee om de ballen langs de band mee te voeren als een lopende serie, en in hun handen bereikte dit perfectie.
De “bandserie” werd al snel door andere experts beheerst, totdat series in de honderden, en zelfs duizenden, als records werden vastgelegd. Maurice Daly was de eerste om de grens van 200 te overschrijden in een belangrijke competitie, en kreeg voor die prestatie een hartelijke kus van een enthousiaste Franse professional.
Ook de kaderserie (balk-line nurse) is een lopende serie (running nurse); het is inderdaad een aanpassing van de bandserie (rail nurse), gespeeld op grotere afstand van de band. De “anker-” (anchor) en “stoot-” (chuck) series zijn stilstaande series (stationary nurses). Een lopende serie leidt vanuit een gegeven positie via een reeks stappen naar een herhaling van die oorspronkelijke positie, en zo verder tot in het oneindige (ad infinitum).
Maar een minstens zo belangrijke ontwikkeling van die tijd was de meesterlijkheid die deze vroege spelers bereikten in het verkrijgen van de bandpositie vanuit diverse posities. Sexton, Schaefer, Daly of Harvey McKenna kregen de bandpositie in een paar stoten net zo zeker als ze de ballen aan het uiteinde van de tafel kregen. Ze kregen de bandpositie waar de gewone speler de kans niet zou zien. En aangezien de man die hem als eerste kreeg er bijna zeker van was een grote serie op te bouwen, oefenden ze urenlang het verkrijgen van de bandpositie vanuit talloze posities aan het uiteinde van de tafel, net zoals Ives later oefende op het verkrijgen van de “ankerpositie”, of zoals experts tegenwoordig oefenen op het verkrijgen van de lijn. Een uitgebreidere uiteenzetting van sommige van deze technieken is te vinden in Deel III, in hoofdstukken die speciaal gewijd zijn aan het gevorderde spel.
Fabelachtige series aan de band.—Op 15 mei 1879 speelde Jacob Schaefer in een kampioenschapswedstrijd tegen George Slosson de 1.000 punten uit in drie beurten (5, 690, 305), een gemiddelde van 333â…“. Op 10 april 1880 behaalde Maurice Vignaux in Parijs een gemiddelde van 80 in een wedstrijd over 4.000 punten tegen George Slosson, en maakte een serie van 1.531. Slosson maakte een serie van 1.103. Dergelijk werk zette vrij spel biljarten voorgoed tot rust als een competitieve beproeving voor professionals. Tussen haakjes zij opgemerkt dat Harvey J. McKenna in 1887 in Boston een gemiddelde behaalde van 416 â…” over 5.000 punten en series maakte van 2.572 en 2.121. In San Francisco, op 29, 30 en 31 mei 1890, maakte Jacob Schaefer 3.000 punten aan één stuk door. Zo kwam het dat er plannen moesten worden bedacht om de bekwame spelers te handicappen.De tijd van de bandstoten.—Gedurende de late jaren zeventig en tot ver in de jaren tachtig was het favoriete plan om het spel te beperken tot bandstoten, en wat een groots spel was het. Helaas wordt het tegenwoordig te weinig gespeeld. Nooit was er een beter spel, zo stelt de heer Daly, voor de ontwikkeling van biljartvaardigheid! Het was bij bandstoten dat Maurice Daly en William Sexton wereldwijde suprematie en hun grootste roem verwierven. Ze werden in de late jaren zeventig en vroege jaren tachtig evenzeer bewonderd als Schaefer en Slosson in de late jaren tachtig, Schaefer en Ives in de jaren negentig, en Morningstar, Sutton en Hoppe in het eerste decennium van de twintigste eeuw. Ze waren de “koningen” van de biljartwereld.Het “Kampioensspel”.—Het was tijdens het toernooi met drie ballen in 1874, gewonnen door Maurice Vignaux, dat er voor het eerst een “balk”-lijn verscheen. Het was een lijn die diagonaal over de hoeken was getrokken vanaf punten op de zijbanden op 5 ½ inch van de hoek. Dit was bedoeld om te voorkomen dat de ballen in de hoek werden “geklemd” (ge-crotcht) en om de voortgang van een bandserie te stoppen. Naderhand werd de driehoekige ruimte vergroot door de beginpunten van de balk-lijn verder naar beneden langs de zijkant te plaatsen, meestal 14 inch op de eindband en 28 op de zijband, zoals te zien is op Plaat Nr. 2. Dit werd aangeduid als het “kampioensspel” (champion’s game), en het was bij dit spel dat George F. Slosson voor het eerst een kampioenschap won.

De raadsels ervan waren eenvoudig voor meesters van de bandserie. Het was slechts een korte tijd in de mode. Schaefer liet al snel zien hoe men de ballen langs de band kon houden tot aan het raakpunt met de kaderlijn en, door de ballen te “draaien”, ze weer terug kon spelen. Of hij “ging de hoek om” en vervolgde zijn weg langs de zijband.
Het kampioensspel als vorm voor publieke competities begon in 1879 en eindigde in 1884.
Opkomst van het echte kaderbiljart.—Er werden vele plannen voor kaderlijnen voorgesteld en sommige geprobeerd, maar ze werden allemaal terzijde geschoven voor het plan dat tegenwoordig bekend is. De lijnen worden nu evenwijdig aan de zij- en eindbanden getrokken, op 18 inch van de band. Eerst werden 8-inch lijnen geprobeerd, daarna 12, toen 14, en nu is 18 inch de standaard. Het was over 14-inch lijnen dat Ives vrijwel al zijn grootste wedstrijden speelde, hoewel hij ook records vestigde op 18-inch. De 18-inch lijn werd standaard na zijn voortijdige dood aan tering in Mexico.
In het kader-biljartspel, met lijnen getrokken op het laken zoals getoond op Plaat Nr. 3, zijn er acht rechthoekige vakken rond de tafel bij de band en een middenvak. In het midden mag de speler alle punten maken die hij kan, zonder te worden verplicht een bal buiten de “kaderruimte”, zoals die wordt genoemd, te drijven. Maar in het 18.1 spel (“één stoot in”), moet hij, telkens wanneer beide doelballen zich binnen een van de kaderruimtes langs de banden bevinden, bij de allereerste stoot ten minste een van de doelballen over een lijn drijven. De bal mag eruit gaan en terugkomen, maar moet in ieder geval naar buiten gaan.
In het 18/2 spel (“twee stoten in”) moet hij ten minste een van de doelballen niet later dan de tweede stoot nadat de doelballen “in het kader” liggen, over een lijn drijven.