Inleiding

Wie werkelijk wil uitblinken op welk gebied dan ook, moet, tenzij diegene over een uitzonderlijk talent beschikt, gebruikmaken van wat andere mensen hebben geleerd. Die kennis moet gemakkelijk en snel in het eigen werk kunnen worden toegepast. Juist daarin ligt de grote waarde van het gedrukte woord. Bij bijvoorbeeld sterrenkunde baseert men zich op de wiskundige kennis die door de eeuwen heen is ontwikkeld door Assyriërs, Arabieren, Grieken en Romeinen, door geleerden uit de Middeleeuwen en uiteindelijk door moderne deskundigen.

Leren van andere spelers

Ook bij spellen en sporten maakt een verstandig mens gebruik van de ervaringen van anderen. Kaartspelers bestuderen bijvoorbeeld de inzichten van bekende spelers, terwijl golfers de technieken en opvattingen van ervaren professionals bestuderen en daarnaast lessen nemen. Het is daarom opvallend dat iemand die werkelijk modern biljart wil leren, in veel gevallen vrijwel het gehele terrein opnieuw zelf moet ontdekken.

Positiespel werd door schrijvers verwaarloosd

De schrijver heeft met veel plezier boeken over de techniek van het biljarten bestudeerd. Sommige daarvan zijn zeldzaam en niet meer verkrijgbaar, zowel in het Engels als in het Frans. Een boek dat relatief gemakkelijk te vinden was, is Modern Billiards, een uitstekend werk uitgegeven door Brunswick-Balke-Collender Company.

Hoewel deze auteurs alle waardering verdienen voor hun zorgvuldige werk, valt op dat vrijwel geen van deze boeken het moderne positiespel behandelt. Alleen af en toe wordt er iets over gezegd. Juist daarom probeert dit boek datgene duidelijk te maken wat iedere biljarter nodig heeft: een praktische presentatie van positiespel. Het is immers vooral het positiespel dat biljarten tot een voortdurend boeiend en uitdagend spel maakt.

De volgorde van stoten

Een belangrijk onderwerp is de opeenvolging van stoten.

Voor zover de schrijver kon vaststellen, werd destijds nauwelijks uitgelegd hoe algemene principes konden worden ontwikkeld waarmee een speler verschillende positieproblemen systematisch kon oplossen. Er werd bijvoorbeeld weinig aandacht besteed aan het indelen van stoten in algemene categorieën. Evenmin werd duidelijk aangegeven welke gevaren bepaalde stoten met zich meebrengen.

Belangrijk is bijvoorbeeld dat een speler een verleidelijke stoot leert vermijden wanneer het maken van één punt vrijwel zeker is, maar diezelfde stoot de kans op vervolgpunten juist sterk verkleint. Met andere woorden: niet alleen het maken van het huidige punt is belangrijk. De speler moet vooral rekening houden met de positie die voor de volgende stoot ontstaat.

Dat principe kreeg volgens de schrijver in vrijwel alle biljartboeken tot dan toe te weinig aandacht.

Het spel met de tweede bal

Een ander belangrijk onderwerp is het spelen van de tweede bal, waarbij de ligging na de carambole centraal staat. Volgens de schrijver was juist dit onderdeel van het positiespel een van de grootste verschillen tussen het traditionele biljarten en het moderne biljarten, terwijl hierover nauwelijks iets werd geschreven.

Andere speelwijzen, zoals cushion shots en het zogenaamde ball-to-ball-systeem, werden eveneens nauwelijks behandeld.

Wat heeft de gemiddelde speler nodig?

Stel dat een gemiddelde speler eenvoudige caramboles beheerst. Zo’n speler begrijpt hoe de ballen lopen en kan bijvoorbeeld gemiddeld ongeveer één punt per beurt maken. Toch vindt die speler in gedrukte biljartliteratuur nauwelijks een goede verklaring voor een opvallend verschijnsel:

Hoe kan een sterke speler met afzonderlijke stoten nauwelijks meer mogelijkheden hebben dan een gemiddelde speler, maar toch regelmatig series van 25 tot 50 punten maken?

Dat verschil ontstaat niet uitsluitend doordat de topspeler losse caramboles beter uitvoert. Het heeft vooral te maken met het vermogen om de ballen keer op keer zodanig achter te laten dat een gunstige volgende positie ontstaat. Juist dat inzicht vormde een belangrijke reden voor Daly en de uitgever om dit boek samen te stellen.

De behoeften van de gemiddelde biljarter

Het uitgangspunt van het boek is de gemiddelde speler. Volgens de schrijver wordt dit type speler in veel biljartboeken onvoldoende serieus genomen, terwijl juist de gemiddelde speler veel behoefte heeft aan duidelijke en praktisch toepasbare uitleg.

Daarom richt deze handleiding zich niet voornamelijk op spectaculaire of bijzonder ingewikkelde stoten. Ook ligt de nadruk niet uitsluitend op uiterst verfijnde technieken die vooral voor professionele topspelers van belang zijn. Het doel is juist om op een begrijpelijke manier biljartkennis over te brengen waarmee een gewone speler daadwerkelijk vooruit kan. Daarbij speelt het zogenaamde ‘overhouden’, oftewel de positie waarin de ballen na een stoot achterblijven, een belangrijke rol.

Een speler moet leren stoten op een manier waardoor niet alleen het huidige punt wordt gemaakt, maar ook een gunstige uitgangspositie voor het volgende punt ontstaat. Het uiteindelijke doel is dat een gemiddelde speler vaker een serie van bijvoorbeeld 5, 6, 8 of 10 punten kan maken, in plaats van steeds na 2 of 3 punten te moeten stoppen.