Biljarten is bij uitstek een denksport. Wanneer je met je keu aan de tafel staat, kunnen negatieve gevoelens zoals spanning, frustratie of faalangst je spel flink blokkeren. Vaak ontstaan deze emoties niet door de moeilijkheidsgraad van de carambole zelf, maar door een ongunstige manier van denken. Met behulp van R.E.T. (Rational Emotional Therapy) kun je deze storende gedachtegangen herkennen en ombuigen. De kern van deze methode is eenvoudig: onze emotionele reacties worden direct beïnvloed door hoe we denken (en andersom). Lukt het om positiever en rationeler te leren denken, dan veranderen je gevoelens aan de tafel vanzelf mee.

Herken jij deze valkuilen in je hoofd?
Veel biljarters hebben zich door gewoonte een belemmerende denktrant eigen gemaakt. Denk aan gedachten als:
- “Ik mag pas tevreden zijn als ik mijn partij win of volkomen foutloos heb gespeeld; winnen is alles.”
- “Ik moet vandaag een hoog moyenne halen om de teamcaptain tevreden te houden, anders word ik de volgende competitiewedstrijd misschien niet opgesteld.”
- “Bij een belangrijke beker- of kampioenswedstrijd moet ik bloedserieus en doodernstig zijn.”
- “Als ik deze partij verlies, is dat een regelrechte ramp. Wat zullen de andere clubleden of de lokale verslaggevers wel niet zeggen?”
De kracht van doorvragen: “Waarom?” en “Wat is het ergste dat kan gebeuren?”
Binnen R.E.T. worden deze storende gedachten ter discussie gesteld door middel van open, herhaalde gesprekken. Door onafgebroken vragen te stellen — met als basis de vragen “Waarom?” en “Wat is het ergste dat kan gebeuren?” — word je uitgedaagd om je eigen redeneringen eerlijk te verdedigen.
Al snel merk je dat de gevolgen van een mindere partij helemaal niet zo dramatisch zijn als je in je hoofd had gemaakt. Wat is er nu werkelijk aan de hand als je een keer verliest? Verliezen hoort bij de sport en overkomt iedere speler regelmatig. En mocht iemand aan de bar of in een verslag iets negatiefs zeggen: waarom zou je je dat aantrekken, zolang jij zelf weet dat je je best hebt gedaan?
Afrekenen met het ‘moeten’
Veel wedstrijdstress komt voort uit strenge eisen die we onszelf opleggen: “Ik moet deze partij winnen” of “Ik behoor tot de besten van de club, minder is niet acceptabel”. Als je daarop doorvraagt (“Waarom moet je per se winnen?” of “Waarom ben je dat verplicht omdat je veel hebt getraind?”), komen vaak standaardantwoorden naar boven die we van anderen hebben overgenomen. Door dit rustig uit te pluizen, ontdek je dat veel van die opgelegde ‘regels’ helemaal geen vaste grond hebben.
Drie doelen voor een ontspannen en nuchtere blik
Er bestaat geen vast stappenplan voor deze mentale training, maar het draait uiteindelijk om drie heldere doelen:
- Storende gedachten uitroeien: Belemmerende overtuigingen bespreekbaar maken zodat ze je spel niet langer verstoren.
- Verlies relativeren: Inzien dat verliezen heel normaal is — gemiddeld verliezen sporters net zo vaak als ze winnen, en wat maakt die ene verloren partij over honderd jaar nog uit?
- Spelen met een twinkeling in de ogen: Een genuanceerde, nuchtere en plezierige kijk op het biljarten ontwikkelen.
Samen oefenen in het biljartcafé
Een belangrijke spelregel bij het bespreken van elkaars gedachten is respect: maak een teamgenoot nooit belachelijk en hef geen vermanende wijsvinger op. Het doel is uitsluitend om elkaar helderheid te verschaffen.
Ga hierover eens in gesprek met je teamgenoten of biljartvrienden. Wissel de rollen van vragensteller en antwoordgever af. Een open discussie volgens dit principe levert verrassende inzichten op en zorgt ervoor dat iedereen met een stuk meer ontspanning en zelfvertrouwen aan de volgende stoot begint.