Inleiding

“Sofrologie is de studie van de harmonie van het bewustzijn en van de waarden van het bestaan.” Ontwikkeld door A. Caycedo, een Spaanse neuropsychiater. Hij combineerde zijn wetenschappelijke achtergrond als psychiater met een jarenlange studie van Oosterse filosofieën (zoals yoga, zen, etc.) gericht op bewustzijn en onderbewustzijn.

Verschil met hypnose: Sofrologie is net als hypnose een methode om zelfstandig of met hulp van een therapeut een kunstmatige, andere bewustzijnstoestand te creëren. Het cruciale verschil is dat er binnen de sofrologie geen suggesties worden toegediend.

Doel en Toepassing bij Biljarten

Sofrologie maakt gebruik van dynamische en statische oefeningen om het bewustzijn van de relatie tussen lichaam en geest te vergroten.

  • Leidraad: Het bewustzijn en de controle over de wisselwerking tussen lichaam en geest is essentieel bij het beoefenen van biljart als wedstrijdsport.
  • Kernpunten voor prestatieverbetering op het ‘groene laken’:
    • Persoonlijkheidstraining
    • Aanwakkeren van zelfvertrouwen
    • Stressbeheersing
    • Stimulering van het concentratievermogen
  • Toepassing: De ontspanningsoefeningen kunnen worden ingezet vóór belangrijke wedstrijden of dagelijks worden uitgevoerd om de algemene levenskwaliteit te verhogen.

De Orthostatische Positie (Staande houding)

  • Achtergrond: De mens is de enige volledig twee-voetige diersoort. Een rechtopstaande, stabiele houding zonder spanning of verkramping geeft de mens waardigheid, uitstraling van gezondheid en overzicht (“hij staat met zijn twee voeten op de grond” / “staat recht in zijn schoenen”).
  • Principe: Het doel is om gewrichten en beenderen in de ideale positie te plaatsen, zodat er minimale spierspanning nodig is om rechtop te blijven.
  • Stappen voor het aannemen van de juiste houding:
    1. Voeten: Korte afstand van elkaar, parallel, goed contact met de grond.
    2. Enkels & Knieën: Enkels los; scheenbeen en kuitbeen lichtjes naar voren buigen. Knieën niet op slot (alleen noodzakelijke spierspanning). (Visuele beelden: de soepelheid van een skier, afdalen/beklimmen van een trap).
    3. Bekken & Heupen: Door knieën te ontgrendelen komt het bekken automatisch in goede positie. Heupgewrichten licht bewegen om soepelheid te controleren.
    4. Bovenlichaam & Armen: Schouders, ellebogen, polsen en vingers ontspannen (soepelheid die nodig is voor het harmonisch uitvoeren van een stoot).
    5. Hoofd & Blik: Het hoofd zoekt een harmonieus evenwicht op de nekwervels (steunpunt bevindt zich ter hoogte van de achterkant van het verhemelte, niet onder de kin). Een blik in de verte ondersteunt een ontspannen hoofdshouding.
  • Link met de biljarthouding: Een aangepaste versie van de orthostatische positie vormt de ‘biljarthouding’. Door minimale spierspanning in te nemen, blijft er maximale energie over voor precisie in de uitvoering en concentratie.

Vivantiële Basissofronisatie Rechtstaand

  • Achtergrond: Een oefening in dagelijkse rechtopstaande houding om de verbondenheid met de grond (het ankeren) en de verticaliteit te ervaren. Men wordt zich bewust van zijn fysieke en kosmische positie als brug tussen hemel en aarde.
  • Uitvoering & Lichaamsschema (van top tot teen ontspannen):
    • Houding: Voeten evenwijdig, bekken licht gekanteld (kromming ruggengraat opgeheven), buik ontspannen, nek ontspannen, hoofd in soepel evenwicht.
    • Ademhaling: Automatische en natuurlijke buikademhaling.
    • Geleidelijke ontspanning per lichaamsdeel:
      • Gezicht: Voorhoofd, wenkbrauwen, oogleden, oogbollen, wangen. Onderkaak los, tanden van elkaar, lippen half open, tong ontspannen.
      • Schouders & Armen: Schouders zwaar en vrij van spanning; armen, voorarmen, handen en vingertoppen ontspannen.
      • Schoudergordel & Nek: Spanningen in schouderbladen, hals en nek loslaten (alleen de noodzakelijke spanning behouden).
      • Romp: Buik en buikspieren ontspannen (buikademhaling). Borstspieren en tussenribspieren ontspannen. Spieren rond de wervelkolom ontspannen.
      • Onderlichaam: Dijspieren, billen, benen, kuiten, schenen, voeten en tenen ontspannen.
    • Resultaat: Het hele lichaam is in ontspanning en “ademt mee”.

Bewustwording van de Ademhaling

  • Motto: ‘Als ik adem, ademen er velen…’
  • Kernidee: Elke ademhaling voorziet alle cellen in het lichaam van zuurstof en energie.
  • Voorbereiding: Schoenen zo mogelijk uittrekken; een stoel vlak achter je klaarzetten (zonder dat deze de benen raakt).
  • Stappenplan van de oefening:
    1. Begin staand met licht spreidstand, voeten stevig op de grond en gewrichten (enkels, knieën, heupen, schouders, hoofd) soepel en ontgrendeld.
    2. Concentreer op de ademhaling zonder deze te veranderen; voel hoe het hele lichaam mee-ademt.
    3. Ga rustig en gemakkelijk op de stoel achter je zitten.
    4. Tel gedurende een tijdje elke inademing.
    5. Omgaan met gedachten: Als er gedachten opkomen, laat ze komen en weer gaan. Richt de aandacht daarna weer op de ademhaling en begin opnieuw te tellen vanaf 1.
    6. Afsluiting: Adem een paar keer diep in om de spiertonus weer op te drijven, rek en strek het lichaam en open de ogen wanneer je er klaar voor bent.